اسد الله معطوفى

558

سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )

دو گورستان تاريخى پيرواش اين روستا در 32 كيلومترى شمال شرق گرگان واقع شده است . مسير آن از سه راهى نوده ، پس از حسين‌آباد ، گوزن فارس و چنار قشلاق ، از درون عطاآباد سه راهى به سوى شرق دارد كه 3 كيلومتر بعد به پيرواش ختم مىگردد . در اين روستا دو قبرستان صديمى به چشم مىخورد . نخست قبرستان جنوب روستا كه در ضلع شمالى به فاصله 50 مترى يك امامزاده بر روى يك تپه باستانى واقع گرديده است . در اين‌جا چند قبر مشاهده مىشود كه سطح آن‌ها را از قلوه‌سنگ‌هاى كوچك رودخانه‌اى پوشانده‌اند . سنگ مزارهاى قديمى در اينجا به كلى نابود و يا مدفون شده‌اند ، فقط يك مورد آن‌را از درون قلوه‌سنگ‌هاى سطح يك قبر بيرون كشيده و تصويربردارى نموديم . در گورستان دوم در دو كيلومترى شرق روستا و در درون يك باغ انار جنگلى واقع شده ، داراى سنگ مزارهاى قديمى است كه ويژگى آن‌ها عبارتند از : 1 - سنگ‌هاى مجلل و اشرافى چه از نوع صندوقى و چه ايستا ( عمودى ) را بطور كامل بين دو ديوار نگارنده در سال‌هاى 369 تا 383 از بين برده يا ربوده‌اند . تعدادى از اين سنگ‌هاى باارزش متعلق به قرن 8 و 9 هجرى ( عهد تيمورى ) بوده‌اند كه دو تا از آن‌ها تعلق به خاندان « بلاغ » داشتند . اين طايفه اواخر عهد تيمورى و اوايل عصر صفويه در حوالى دو روستاى قره‌بلاغ و نوده فعلى سكونت داشتند و تعدادى از آن‌ها از دامداران و تيول‌داران بزرگ محسوب مىشدند . در وقفنامه سال 919 ه . ق مربوط به خاندان بتكچى از « توتستان علىبلاغ ، كاريز و املاك الياس بلاغ و املاك محمد بن على بلاغ » نام برده شده است . متاسفانه فرسوده شدن و ربودن سنگ‌ها كار شناسائى طوايف بزرگ اين منطقه را بس دشوار نموده است . 2 - بر روى سنگ‌هاى باقىمانده فعلى هيچ علائم و نقوش خاصى ديده نمىشود . 3 - اكثريت سنگ‌هاى باقىمانده فعلى متن و نوشته هم ندارند و شباهت زياد به سنگ مزارهاى گورستان‌هاى گاليكش و آب‌سپران دارند . 4 - سطح قبرستان بسيار گسترده و در حواشى نزديك آن هيچ اثر از آبادى يا روستاى ويران‌شده ديده نمىشود . 5 - بوميان كه از نظر تعداد جمعيت شامل زابلى ، بلوچ و تركمان مىشوند ، به اين قبرستان